Kazanmayı Öğren

Yeni Başlayanlar için Yatırım ve İşletme Rehberi

P. LYNCH & J. ROTSCHILD [1]

1999 basımı olan bu kitap, finansal piyasalara ilgi duymaya başladığım doksanlı yılların sonlarından, çok değerli iki arkadaşımın hediyesidir ve hâlâ bu kitabın içindeki bilgileri çok yol gösterici bulurum. Dolayısı ile 2018’in muhasebesini ve 2019 yılının tahminlerini yaparken bu kitabı kısa tatil arasında bir kere daha okuma şansı bulduğum için mutluyum. 

Kitabın adına bakıp da borsada alım satım stratejileri ya da teknik analiz türü formasyon önerileri beklemeyin. Kitap, finansal piyasalarda yatırım yapmak isteyenler için tanıtıcı bir rehber, gelecekte birikimlerin nasıl kâra dönüşeceğini aktaran bir kılavuz olarak hazırlanmış. Kapitalizmin kısa tarihinden, yatırımın esaslarına ve şirketlerin yaşam döngüsüne dair bilgilerle dolu.

Daha çok, uzun vadeli yatırımları ve bunlar arasında da hisse senetlerinin 20 yıllık bir süredeki getirilerini öne çıkardığı için temel olarak genç yaştaki kişileri hisse senedi satın almaya yönlendirmeye adanmış. Bu anlamda da yerinde açıklamalar ve örneklerle dolu. Hatta “Ek” olarak sunulan bir şirketin bilançosunu incelemeyi örnekleyen temel analiz tekniğini son derece sade, ama bir o kadar zengin buldum. Diğer beğendiğim bir nokta ise uzun vadeli yatırıma ve bunu da hisse senedi ile yapmaya karar verdikten sonra hangi hisseyi seçeceğinize dair yazarın sunduğu nosyon. Demir yollarından iletişime, oradan da teknoloji ve bilişim dönüşümüne geçiş anlarını yakalamak; bu tür yeni şirketlere yatırım yapabilme ya da bu alanlarda iş kurabilme cesaretini gösterip sabredebilenlerin ödüllendirilmesini görmek son derece ilham verici. Bu kitaptan sadece bu iki bilgiyi edinseniz bile kanımca büyük bir kazanç sağlamış olursunuz. 

Daha çok, uzun vadeli yatırımları ve bunlar arasında da hisse senetlerinin 20 yıllık bir süredeki getirilerini öne çıkardığı için temel olarak genç yaştaki kişileri hisse senedi satın almaya yönlendirmeye adanmış. Bu anlamda da yerinde açıklamalar ve örneklerle dolu. Hatta “Ek” olarak sunulan bir şirketin bilançosunu incelemeyi örnekleyen temel analiz tekniğini son derece sade, ama bir o kadar zengin buldum. Diğer beğendiğim bir nokta ise uzun vadeli yatırıma ve bunu da hisse senedi ile yapmaya karar verdikten sonra hangi hisseyi seçeceğinize dair yazarın sunduğu nosyon. Demir yollarından iletişime, oradan da teknoloji ve bilişim dönüşümüne geçiş anlarını yakalamak; bu tür yeni şirketlere yatırım yapabilme ya da bu alanlarda iş kurabilme cesaretini gösterip sabredebilenlerin ödüllendirilmesini görmek son derece ilham verici. Bu kitaptan sadece bu iki bilgiyi edinseniz bile kanımca büyük bir kazanç sağlamış olursunuz. 

İlginç bir tesadüf (belki de bilinçaltı seçimi) ile finans ve kişisel gelişim kategorisinde son olarak iki ayrı kitap üzerine burada görüşlerimi belirttikten sonra, eski bir kitapta bu iki konunun birleştiğini görmek oldu. Outliers, neden bazı insanların daha başarılı olduğunu çevre faktörü ile açıklarken Kazanmayı Öğren diğerlerinden farklı olup potansiyeli olan şirketlere yapılan yatırımların uzun vadede nasıl inanılmaz kârlar getireceğini ön plana çıkarıyor. Benzer şekilde Küresel Finans Krizi, ekonominin iniş çıkış döngüsünü ve sorunları tespit edebilmeyi aktarırken Kazanmayı Öğren şirketlerin yaşam döngüsünü ve bir şirketin hissesini ne zaman alıp ne zaman satmak gerektiğini ve bilanço analizi ile iyiyi kötüden ayırmayı sağlıyor. 

Keyifli okumalar.

Verileri, bilgileriniz ve hisleriniz ile birleştirerek hedeflerinize ulaşabileceğiniz iyi bir yıl dilerim. Tabii ki çevre faktörü de yanınızda olsun! 


Ergun UNUTMAZ, 31.12.2018


Not: Kitapta yer alan yazım hataları ile bunlara ilişkin düzeltme önerilerimi ve kısa açıklamaları Ek‘te bulabilirsiniz. Düzeltmelerde Türk Dil Kurumunun “Yazım Kılavuzu” esas alınmaktadır ve Türkçe karşılığı olan yabancı kökenli kelimelerde seçici bir tercih yapılmaktadır.

[1]  Peter LYNCH & John ROTSCHILD, (Learn to Earn) Scala Yayıncılık, Birinci Baskı, Mart 1999, İstanbul.

Outliers

Çizginin Dışındakiler

Malcolm GLADWELL [1]  

Kişisel gelişim kategorisinde değerlendirebileceğimiz bu kitap daha baştan kapak resmi ile “Outlier”ın ne olduğu ve içerik hakkındaki mesajı net bir şekilde veriyor. 

  1. başlıca ya da ilişkili bir oluşumdan uzakta konumlanmış ya da farklı sınıflandırılmış olan şey.
  2. ortaya koyduğu değer, seçilmiş diğer örneklerden belirgin bir biçimde farklı olan istatiksel gözlem.

Ekonometri eğitimim sırasında çok daha detaylı araştırdığım (ve merak edenler için teknik olarak burada fotoğraf değerlendirilmesinde kullanımına ilişkin bir örnek verdiğim) bu kavramı yazar başarıya giden yolu esas alarak işlemiş. Tutku, yetenek ve çok çalışmanın esas olmakla beraber bir çizgi dışı olmaya neden yetmediğini; bazı insanların neden daha şanslı olduğunu araştıran yazar, bu olguyu örneklerden yola çıkarak çizgi dışı bazı kişilerin doğum tarihi ve yerleri, aileleri, kültürel ve genetik mirasları gibi çevresel faktörlerin kişinin başarısı üzerindeki etkisi ile açıklamış.  

Sadece bu açıdan düşünüldüğünde bile, bu kısa bilgi kitabı satın alıp okumaya teşvik ediyor ve kitabın neden çok satanlar listesinde yer aldığını gösteriyor. Çevresel faktörlerin başarı ile ilişkisi ve bazı insanları neden diğerlerinden çok daha yukarılara taşıdığı, özellikle de “on bin saat kuralı” ile birleştirilerek “Fırsat” adlı ilk bölümde oldukça ilgi çekici bir şekilde işlenmiş. Ancak iki bölümden oluşan kitabın ikinci bölümü için maalesef aynı övgüleri sunamayacağım. “Miras” adlı ikinci bölümdeki yazılar ise daha çok Erin Meyer’in The Culture Map adlı kitabına ait konular gibi duruyor. Hatta bir bölüm var ki, yazar kendi atalarının geçtiği zorlu yolları ve onların hayatını değiştiren şans faktörlerini aktararak konuyu tamamen dağıtıyor. İlk kısmın ünlü yüzleri ve çizgi dışı karakterleri ile neredeyse bir tutuyor.  

Yine de kişisel gelişim kitaplarının size bir kıvılcım sunabilme potansiyeli, başarı hikâyelerinin perde arkası bilgileri veya siz de benzer şeyleri fazlasıyla yaptıysanız bile neden istediğiniz yerlerde olmadığınızı açıklayabilmesi açısından okunabilir bir kitap.


Ergun UNUTMAZ, 20.12.2018


Not: Kitapta yer alan yazım hataları ve tutarsızlıklar ile bunlara ilişkin düzeltme önerilerimi ve kısa açıklamaları Ek‘te bulabilirsiniz.

[1]  Malcolm GLADWELL, (The Story of Success) MediaCat Kitapları, Birinci Baskı, Temmuz 2018, İstanbul.

Küresel Finans Krizi

Dr. Mahfi EĞİLMEZ [1]

Makroekonomi ve Finans dallarına ilgi duyan birisi olarak ‘Küresel Finans Krizi’ üzerine Mahfi Hocamızın Aralık 2008 tarihli kitabının ilk basımını okumamdan bu yana aradan 10 yıl geçmiş. Buna rağmen Ekim 2017 tarihli bu on dördüncü baskıyı da yine keyifle bitirdim ve kendimce tekrar notlar aldım. Bu kitabın, finansal krizleri tek tek açıklarken gelişmelerin arka planında yatan gerekçeleri net bir şekilde ortaya koyan, krizlerin yıkıcı etkilerini sayılarla gösteren, yaşanabilecek bir sonraki potansiyel krizin tahminini yapan ve sunulan çözüm önerileri ile artı değer katan bir çalışma olduğunu rahatlıkla söyleyebilirim. Sayın Eğilmez’in diğer kitaplarını, geçmişte gazetelerdeki ve günümüzde kendi internet sitesi üzerinden yazılarını takip edenler zaten kendisinin karmaşık konuları ne kadar sade bir şekilde açıkladığını bilirler. O yüzden bu kitabı okurken Albert Einstein’ın “basitçe anlatamıyorsan yeterince anlamamışsındır” sözü hep kulaklarımda çınladı.

Kitap bu yönüyle hem akademik bilgisi olmayan sıradan bir ekonomik aktöre ekonomik sistemleri, finansal krizleri ve bunları önlemede kullanılabilecek araçları gösteriyor hem de belirli bir altyapısı olan ve konuyu derinlemesine incelemek isteyenlere bir referans noktası oluşturuyor. Kitapta öncelikle kapitalizm, piyasa, devlet, küreselleşme ve ekonomik kriz gibi temel kavramlar genel hatlarıyla açıklanmış. Ardından 1929 yılını baz alınarak kapitalizmin yaşadığı krizler ile Türkiye Cumhuriyeti’nin paralel bir zaman akışında, ama özellikle de 1980 dönüşümü sonrasında, yaşadığı ekonomik krizlere yer verilmiş. Son olarak ise kapitalizmin neden kriz yaratan bir sistem olduğu ve bu tür çöküşleri daha ortaya çıkmadan ya da ortaya çıktığında en az hasar verici etki ile nasıl atlatılabileceğine dair oldukça önemli tespitler ve çözüm önerileri ile tamamlanmış. Ayrıca kitabın sonuna da küçük bir ekonomik terimler sözlüğü ilave edilmesi yüzeysel bilgisi olan okuyucular için faydalı bir kılavuz olmuş.

Sayın Eğilmez’in konuyu ele alış şekli gibi kullandığı yazım dili de oldukça sade ve akıcı. Konunun önemli olmasına ve bazen farklı kaynaklardan karşılaştırma yapılma gerekliliği göstermesine rağmen, kitap sürükleyici bir roman gibi birkaç saatte bitirilebilecek bir yapıda tasarlanmış. Tezler ve krizlerin etkileri gerek tablolar gerekse de grafiklerle zenginleştirilerek sunulmuş.

Küresel bir ekonomik durgunluğun beklendiği 2019 yılında ve on yıllık kriz konjonktürünün tamamlandığı; ancak son krizden yeterince derslerin çıkarılmadığı bir ortamda bu çalışmayı bir kere daha okumanızı ve ona göre pozisyon almanızı öneririm.   

Ergun UNUTMAZ, 08.12.2018

[1] Dr. Mahfi EĞİLMEZ, Remzi Kitabevi, On Dördüncü Basım, Ekim 2017, İstanbul.

World Chess Championship

The World Championship 2018 took place this year in London, United Kingdom, between November 09 and 28. Magnus Carlsen, the reigning world champion, was challenged by Fabiano Caruana. The twelve-game match ended in 6-6 and having not even a single win by either side was a record. Then tie-breaker games came to the fore and Magnus Carlsen made his presence felt.

In a four-game  rapid round, worlds No.1 ranked at this speed, Carlsen made already two wins and was comfortable at the beginning of third round, as a draw would be enough for him to proclaim his victory. However things were opposite for Caruana, as he needed absolutely a win to continue. Under these circumstances we had a chance to watch a party that goes to the edges, but in the end Carlsen won that game, too.

As a result he managed to retain his title. He will carry the World Chess Champion title until the next championship, which will be held in 2020, but with an obvious fall in his tremendous performance and a strong rivalry by Caruana make things more interesting for the future. But now it is time to cherish the moment and enjoy this victory! Afterwards of course learn precious lessons from his strategies and matches. Last but not least, in addition to having the proud of such an honour, Magnus Carlsen also won the 55% of a million-euro prize solely from this event.

You can check the news and parties from the official FIDE broadcasting link below: 

World Chess Championship 2018: https://worldchess.com/

 

The World Championship 2016 was held in Manhattan, New York between November 11 and 30. The current champion Magnus Carlsen of Norway and his challenger Sergey Karjakin of Russia had 6 points from 12 game classical series, each with a win. Then at the tie-breaks Carlsen had two draws in the first two parties than with two consecutive wins managed to defend his title. 

Photo: https://www.dw.com

The World Championship 2014 was the first tournament for the two-year cycle decision. After Magnus Carlsen has just toppled Viswanathan Anand in 2013, it was time now to defend the World Chess Champion title against him. The tournament took place in Sochi, Russia from November 07th to28th. At the eleventh game of twelve round series Carlsen declared his victory with three wins and seven draws.   

Source: FIDE Database – https://de.wikipedia.org/

 

Ergun UNUTMAZ, 29/11/2018

Biyografi 3 – M. Kemal

M. Kemal

Yılmaz ÖZDİL [1]

 

Daha önce İlber Ortaylı’nın ‘Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ adlı biyografisini okumuş ve burada kısa notlarımı paylaşmıştım. Yılmaz Özdil’in ‘M. Kemal’ başlıklı çalışması da bu anlamda onu tamamlayan bir kitap olmuş. Sayın Ortaylı hocamızın tarihçi kimliği ile olayları ele alışı ile Sayın Özdil’in gazeteci olarak Mustafa Kemal’in hayatını aktarışı arasında doğal olarak farklar var. İlki, gerek akademik yazım tarzı (referanslar, dip notlar, belgeler) ve dili ile, gerekse de kronolojik sıra izlenişi ve daha kapsamlı bir aralığı işlemesi gibi unsurlarla ikincisinden ayrılıyor. Ancak bu birini diğerine tercih anlamına gelmemeli. Çünkü bakış açısı farkının getirisi çok farklı ve ikisi de son derece gerekli.

Yılmaz Özdil’in kitabını okurken sanki kendisine sabahın erken saatlerinde İzmir, Bostanlı balıkçı kahvesinde rastlamışım da bana Atatürk’ü anlatıyormuş gibi hissettim. Son derece doğal, içten ve samimi bir üslupla, ancak yine araştırma, belge ve çapraz karşılaştırmaya dayanan bir şekilde. Sadece takvim bazında değil de, konu bazında sıra dışı bir hayatın tüm yönlerini aktarıyor gibi. Dili ve kelime seçimleri de ona uygun tabii.

Ancak ayrıntıda yatan bir farkı hemen belirtmek, kitap tasarımının hakkını vermek gerekir. Şimdiye kadar okuduğum Atatürk kitaplarının çoğu içerik olarak askerî, siyasî veya ekonomik başarıları ön plana çıkarırken artık karamsarlıktan mıdır, konunun önemine istinaden ciddiyet katmak için midir bilinmez hep siyah tonlarda, ağır ve karamsar bir tasarım sergiliyorlardı. Dolayısı ile seçtikleri kapak resimleri ve tarzı da buna uygun oluyordu. Ancak Yılmaz Özdil, Steve Jobs’ın biyografisine benzer bir şekilde beyaz rengin temizliği ve ferahlatıcı hissi ile fark yaratmış. Sadece bu da değil, ilk ve son sayfalarda kırmızı renk ile Türk bayrağına ve diğer psikolojik algılara gönderme yaptığı gibi kapakta resim, kendi adı veya kitabın adı gibi başka unsurlara yer vermektense Atatürk’ün imzasını lake kabartma olarak tercih etmiş. Kanımca bunlar bile okuyucuda ilgi uyandırıp kitabı okumaya teşvik etmeye yeter. Keşke yayın evi de benzer hassasiyeti gösterip logosunu sadece sırt kısmında kullansaydı daha şık olurdu.

İçerik açısından da kitap oldukça zengin; zaten bildiğimiz olayları insani boyutu ile samimi şekilde anlatırken, az bilinen ya da çoğu eserde yer verilmeyen unsurları da belgeler ve yakınlarının hatıraları ile birleştirerek okuyucuyla buluşturmayı başarmış. Mustafa Kemal Atatürk’ü anlamak; ne zorluklar içinde neleri, nasıl hayal ettiğini, planladığını ve hayata geçirdiğini görmek; giyim tarzından, yeme-içme alışkanlıklarına, okuma ve eğitimden, sanatla iç içe geçen, yabancı dillerle genişletilmiş, kurmay düşünce sistemi ile derinleştirilmiş bilgi birikimi ve kültürünü örnek almak; bir ulusun yaşadığı zorlukları ve sıkıntıları hissedebilmek, haklı mücadelesine ortak olmak, ardından yürütülen muazzam, ilkeli ve ince diplomasi ile ekonomik, sosyal ve hukuksal reformları  benimsemek adına son derece başarılı olmuş bir çalışma.

Bununla birlikte sonraki basımların geliştirilmesine yönelik birkaç önerim de var: Öncelikle yine fotoğraflar konusunda hayal kırıklığına uğradım. Steve Jobs’ın biyografisindeki tasarım pekâlâ burada da kullanılabilir, Atatürk’e ait fotoğraflar kuşe kâğıda baskı olarak ve daha büyük boyutlarda, daha kaliteli bir şekilde sunulabilirdi. İkinci olarak kitapta verilen rakamlar arasındaki bazı tutarsızlıklar incelenerek düzeltilebilir ya da rakamlar doğru ise ifadeler yumuşatılabilir. Diğer bir konu da bazı önemli bilgilerin referans ve kaynak gösterilmeden aktarılmış olması. Evet kitabın tarzı belki bunu gerektiriyor, ancak ayrıntının hassasiyet yarattığı alanlarda bu tür ilavelerin çalışmaya güç katacağına inanıyorum. Son olarak yine Türk Dil Kurumunun ‘Yazım kılavuzu ve Kuralları’nın redaksiyonda yer yer atlandığını görmek üzücü. “Devlete ait, devletle ilgili ya da ciddi” anlamındaki sözcüğün doğru yazımı “resmî” şeklindeyken “resmi” şeklinde kullanılması; “yurt dışı” kelimesinin sehven bitişik yazılması; noktalama işaretleri kullanımındaki hatalar, örnek olarak sayabileceğim bazı unsurlar. Bir sonraki basımda bu tür ufak sorunların giderilerek okuyucuya daha kıymetli bir kitap sunulacağını düşünüyorum.

Ergun UNUTMAZ, 28.11.2018

 

[1] Yılmaz ÖZDİL, Kırmızı Kedi Yayınevi, İkinci Basım, Ekim 2018, İstanbul.