Book Reviews,  Science,  Various

BTCUSD Tahminleri

Kripto paralar konusunda genel düşüncelerimi daha önce Bitcoin Üzerine başlığı ile kaleme almıştım. Eylül ayında hazırladığım söz konusu yazıda, Covid-19 ile birlikte bu alana artan ilgiye dikkat çekerek “Bitcoin”in ne olduğunu, nasıl alınabileceğini ve neden şimdi alım zamanı olabileceğini yüzeysel de olsa açıklamaya çalışmıştım.

Ancak elimdeki projelerin yoğunluğu ve finansal piyasalarda oynaklığın yüksek olduğu bir döneme denk gelen zamanlama nedeniyle alım yapamadım. Evet önemli bir fırsatı kaçırdım, ancak bu arada okuyacak kitaplar, alım için hangi yöntemi seçeceğim ve merkezi olmayan finans (DeFi) uygulamaları hakkında biraz kaynak biriktirdim. Para kazanılır, fırsatlar yine gelir; benim için önemli olan, olayı anlayıp yapacağım işlem hakkında bir fikrimin olmasıdır.


Bu konuya ileride devam ederiz, bugünkü yazının sebebi, istatiksel bir analizin sonuçlarını paylaşmaktır. Sayın Şant Manukyan’ın bir gelenek kapsamında kitap hediyesi yapacağını duyurması benim için eşsiz bir fırsat oldu. Çünkü kendisinin yorumlarını keyifle takip etmekle birlikte doğrudan bir kitap önerisi ile konuyu daha iyi anlayabilecektim. Paul Vigna ve Michael J. Casey’nin “Kriptopara Çağı” adlı çalışması hele bir de imzalı olarak Şant Bey’in kütüphanesinden geliyorsa ekstra bir mil daha gitmeye değerdir. 

Bitcoin için 31.12.2020 tarihinde saat 23:00’te Bloomberg ekranındaki fiyat ne olur?” şeklinde bir soru, benim en sevdiğim alanlardan birisi olan modelleme konusu ile de kesişmektedir. Bu nedenle küçük bir hazırlık sonrası bu soru için bir tahminde bulunmak istedim. Ancak sonradan bunun istatiksel bir analiz için güzel bir imkân olacağını da düşünerek kendime yine iş çıkardım. Gelin şimdi dilerseniz bu çalışmanın detaylarına bakalım.


Öncelikle kitap çekilişi ve kazananın belirlenmesinde son söz Sayın Manukyan’ındır. Ben kendi adıma, 31 Aralık günü, saat 23:01’de listemdeki en yakın tahmini burada yayımlayarak sayfayı güncellerim. Ancak farklı bir durum oluşursa ve siz kazandığınızı iddia ediyorsanız, bir ekran görüntüsü ile durumu belirtirseniz de sevinirim. 

Bağımsız olarak uyguladığım bu çalışmada bazı varsayımları önceden ilan ederek sorunlu verileri ve saat 15:00’ten sonraki girişleri incelemeye almayacağımı duyurmuştum. Ayrıca Twitter görüntülemesi ile ilişkili olduğunu düşündüğüm sebeplerle anlık girdiğim bazı verilere sonradan ekran görüntüsü alırken ulaşamadım. Eğer kullanıcılar tahminlerini sildiyse bilemem tabi, o ayrı bir konu.  Veri setinden üç tane değeri çıkardım ve bunu yaparken kullandığım varsayımlar: 

  • 20,50 gibi uç değer olarak nitelediğim,
  • 18.000 ile 20.000 gibi bir aralık şeklinde belirtilen,
  • Grafik eklenip sayısal değer içermeyen,

tahminlerden ibarettir. Sonuçta 227 kişinin tahminleri ile oluşan bir veri seti elde ettim. İstatistiki olarak daha önce yaptığım çalışmalarda katılımcı sayısının 30 ve altında sayılarla sonuçlanması nedeniyle güvenli bir yorum yapamamıştım. Ancak bu kez daha uygun koşullarla çalıştım. Katılımcıların uzmanlığı için net bir bilgim yok ve ne kadar uzman olsalar da piyasada fiyatların önceden kesin olarak bilinemeyeceğini baştan belirmekte fayda var. Yine de hem böyle bir fırsatı sağladığı için Şant Bey’e hem de katılım gösteren herkese teşekkür ederim. 

Şimdi gelelim sonuçlara:

Yukarıdaki özet istatistiklerin bize anlattığı şudur: Katılımcılar arasında beklenen en düşük fiyat tahmini $12.350 iken en yüksek tahmin $43.000 olarak gerçekleşmiştir. Ortanca değer $23.041 ile $22.846 şeklinde hesaplanmış olan ortalamanın sağında yer almaktadır. Veri setinde en fazla tekrar eden tahmin değeri ise $22.846’dır. Tahminlerin standart sapması $4.596,86 olarak hesaplanmıştır. 227 kişinin katılım gösterdiği çalışmada gözlemlerin yüzde 88,11 gibi önemli bir kısmı bir standart sapmalık aralıkta yer aldığı için sadece bu değerelere bakarak bile verilerin normal bir dağılım gösterdiğini söyleyebiliriz.

Bu değerlere göre tahminler için 7 sınıf ile oluşturduğum Frekans Dağılım Tablosu ise yukarıdaki gibidir. Frekans dağılım tablosunda sağ tarafta yer alan sınırlı sayıdaki tahmin dışında yığılmanın ortalama etrafında ve simetrik bir şekilde dağıldığı görülmektedir. 

Bunun ardından Bitcoin (BTCUSD) için 1 Ocak 2020 tarihinden itibaren günlük kapanışların yer aldığı bir grafik oluşturarak frekans dağılım tablosundaki verileri bununla birleştirdim. Yahoo Finance üzerinden çektiğim veriler mavi çizgi ile gösterilmektedir. Dikey eksende ABD doları bazında Bitcoin fiyatları yer almaktadır. Yatay eksendeki tarihlerin son verisi boştur, çünkü 31 Aralık tarihi, bizden beklenen fiyat tahmini için ayrılmıştır. Bununla birlikte bu tarih üzerinde bulunan kırmızı noktalar katılımcıların fiyat tahminlerini ifade etmektedir. Her ne kadar üç boyutlu derinlik katmak için eklediğim yeşil çizgi beklenen etkiyi üretmese de bu, frekans dağılım tablosunun bir yansıması gibi düşünülebilir.

Gerek şeffaflık gerekse de katılımcıların tahminlerinin çapa etkisine maruz kalmamak için kendi tahminimi analize başlamadan önce hazırlamakla birlikte sisteme süre bitiminden yarım saat kadar önce girdiğimi söylemeliyim. Benim tahminim $19.284,60 şeklindedir. Soluksuz gerçekleşen bu yükselişin bir miktar dinleneceği, yıl sonu işlemleri nedeniyle bir miktar satış gelebileceği kanaatindeyim. Henüz satın alamadığım için biraz kıskançlık da olabilir tabi. 

Sonuçları ve kazananı görmek için iki hafta daha beklememiz gerekiyor. Bakalım gerçekleşme ortanca değere yakın bir noktada mı, trend doğrusunun işaret ettiği $15.000 seviyesinde mi, yoksa uçlarda mı olacak?

Herkese başarılar dilerim. 


Ergun UNUTMAZ, 19.12.2020


Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *