Milyar Dolarlık Hikâyeler – İlginç Finansal Olaylar & Temel Yatırım Kavramları S. CEM ÇİLOĞLU
“Akıllı para” denilince finansal piyasalarda eğitim, tecrübe ve muazzam kaynaklarıyla; doğru işleri yaparak ortalamadan çok daha yüksek getiri elde eden sermayeye referansta bulunulur. Bu tanımda geçen “sermaye”, daha ziyade kurumsal yatırımcıları ve yüksek getiri için kaldıraçlı işlemler dâhil, risk yönetiminde uzmanlaşmış şirketleri düşündürse de bireysel yatırımcılar da söz konusu kapsam içindedir. Ancak insan doğasının parayla ilişkisi ve finansal piyasaların sadece mantık çerçevesinde hareket etmemesi zaman zaman işlerin ters gitmesine yol açar. Böyle durumlarda da bir şirketin sorunu ya da münferit bir olay bir anda tüm sektöre yayılma etkisi gösteren sistemik risklere ya da bireysel anlamda hazin sonlara dönüşebilmektedir. İşte Cem Çiloğlu’nun yazmış olduğu ve Kronik Kitap aracılığıyla okurlara sunulan Milyar Dolarlık Hikâyeler de bu alana yönelik güzel örnekleri paylaşmaktadır.
“Başını belaya sokan şeyler bilmediklerin değil, çok iyi bildiğine emin olduklarındır.” — Mark Twain
Milyar Dolarlık Hikâyeler: S. Cem Çiloğlu
“Nasıl battın?” diye sordu Bill. “İki şekilde” diye cevap verdi Mike. “Yavaş yavaş … sonra birden.” — Ernest Hemingway
Kitap Üzerine
Hacim olarak 210 sayfalık bu çalışma, 10 alt başlık ile okuyucuyu sıkmayacak ve birbirinden bağımsız okunabilecek bölümler şeklinde tasarlanmış. Hikâyeler akıcı bir üslupla aktarılmış ve eğer o günleri yaşamış kişiler arasındaysanız, notlar anılarınızı tazeliyor. İlk yatırımımı 1997 yılında yapmış biri olarak kendi adıma bu tür krizleri fazlasıyla gördüğüm ve piyasaların nasıl akıl dışı hareket edebileceğine çoğu kez tanık olduğum için farklı hikâyeler arasında o dönemlerdeki işlemlerimi de tekrar hatırlamış oldum. Eğer piyasalar hakkında yeni yeni bilgi sahibi olmaya başlıyorsanız da bu tür krizleri ilerde de bol bol göreceğinizi söyleyebilirim. Hatta artan oynaklık yanında yükselen frekanslar belki de daha kısa sürede daha çok olay yaşanmasına bile neden oldu diyebiliriz.
Yazar, bu kapsamda, piyasalarla yeni tanışanlar için de teknik terimleri ve temel kavramları özgün şekliyle sunarken bunlara ilişkin kısa açıklamalar da eklemiş. Bilgi arayışında olanlar için bir taraftan oldukça faydalı bulduğum “Meraklısına” kutuları bir taraftan da hikâye akışını bence kısmen sekteye uğratıyor. Bunlar belki bölüm sonuna alınsa akış açısından çok daha isabetli olabilir.
Kitabın alt başlığındaki; sohbet havasında ilginç hikâyeleri keyifli bir şekilde aktarma amacı yanında teknik terimleri ve kavramları öğretici bir kaynak şeklinde sunma amacı fikir olarak güzel olsa da maalesef akış içinde bunlar kitabın hacmiyle çatışan hedeflere dönüşüyor. Dolayısıyla ben ilk amacı bu kitap için daha öncelikli buldum. Okuması heyecanlı ve öğretici yaşanmış olaylar için iyi iyi bir çalışma. Ancak teknik terimler ve finansal piyasalara yönelik kavramları çok daha kapsamlı ve akademik içerikle sunulan kaynaklardan öğrenmenin daha doğru olduğu görüşündeyim. Zaten yazarın, son bölüme eklediği birçok makale ve kitap bu anlamda daha fazlasını arayan okuyucu için faydalı.
Kaldı ki bazı noktalar yazardan değil, Türkiye’de ve sektörde yerleşmiş yanlışlardan, özgün karşılıklar yerine kullanılan bozuk İngilizce kelimeler ve hatalı çevirilerden kaynaklanıyor. Örnek vermek gerekirse döviz kurları konusunda baz ve fiyat kavramları USDTRY ve TRY/USD gösterimleri için tutarlı olurdu, ancak TRY/USD yerine dolar/TL yazınca işler sarpa sarıyor. Kaldı ki dolar/TL şeklinde bir ifade kendi içinde uyumsuz terimlerle yazılmış. Daha önce parite kavramının yanlış kullanımına dikkat çektiğim gibi belki bunları ayrı bir yazıda anlatırım. Başka bir örnek olarak Riske Maruz Değer (VaR) konusu önemli ve yine sık hata yapılan bir alan. Bu metinde de “en az” ifadesinin eksikliği, anlamı ciddi şekilde değiştiriyor.
Son olarak, her ne kadar titiz çalışılsa da teknik terimlerin Türkçe karşılıkları bazı yerlerde sıkıntılı. Ayrıca birkaç yazım hatası ve tanım sorunları olan bölümler var ama bunlar kitabın mesajını etkilemediği için çok da önemli görünmeyebilir. Zaten bu tür ufak sorunlar sonraki baskılarda düzeltilir. Türkçe karşılığı olduğu hâlde yabancı kelime kullanımlarıysa sohbette kabul görse de yazılı eserlerde benim hassas olduğum bir alan. Yeterince araştırma ve özenle bu kavramlar daha iyi sunulabilir. Birkaç örnek vermek gerekirse kredibilite, reputasyon ve volatilite kelimeleri yerine pekâlâ Türkçe güvenilirlik, şöhret ve oynaklık kelimeleri kullanılabilir. Yine de bunlara takılmadan; ne kadar bilgi, sermaye ve tecrübeniz olsa da finansal piyasalarda riskin tamamen ortadan kaldırılamayacağını akılda tutmak için değerli bir çalışma olmuş. Kendi yatırım felsefem kapsamında “Geçmiş krizlerden dersler çıkararak; önce para kaybetmemek, sonra da daha yüksek getiriler” adına iyi seçilmiş olaylardı ve keyifle okudum.
İyi okumalar dilerim.
Kitap Önerileri
Bu sitede daha önce yer verdiğim benzer içerikteki kurgu ya da kurgu dışı diğer kitaplardan birkaçını aşağıya ekledim:
